NCMC कार्ड नाही? तरीही अर्धेच तिकीट! महिलांना ५०% एसटी सवलतीचा मोठा दिलासा

महिला प्रवाशांसाठी मोठी आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. एसटी महामंडळाच्या बसमधून प्रवास करणाऱ्या महिलांना देण्यात येणाऱ्या ५० टक्के प्रवास भाडे सवलतीसाठी NCMC कार्ड अनिवार्य करण्याचा निर्णय सध्या वादाच्या भोवऱ्यात सापडला आहे. १ सप्टेंबर २०२६ पासून NCMC कार्ड नसल्यास महिलांना पूर्ण भाडे आकारण्याचा नियम लागू करण्यात आला. मात्र, पहिल्याच दिवशी अनेक ठिकाणी तांत्रिक अडचणी आणि गोंधळ निर्माण झाल्याने या निर्णयाचा फटका महिला प्रवाशांना बसण्याची शक्यता निर्माण झाली.

याच पार्श्वभूमीवर सांस्कृतिक कार्य मंत्री आशिष शेलार यांनी एसटी महामंडळाच्या अधिकाऱ्यांना महत्त्वाचे निर्देश दिले आहेत. NCMC कार्डची सक्ती तात्पुरती करू नये, तसेच प्रवाशांना कार्ड काढण्यासाठी पुरेसा वेळ द्यावा, अशा सूचना त्यांनी केल्या आहेत. त्यामुळे NCMC कार्ड नसलेल्या महिला प्रवाशांनाही ५० टक्के सवलत कायम राहण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

विधानसभा निवडणुकीपूर्वी तत्कालीन महायुती सरकारने महिलांसाठी एसटी प्रवास भाड्यात ५० टक्के सवलतीची घोषणा केली होती. त्यानुसार राज्यातील महिलांना एसटीच्या प्रवासात अर्ध्या तिकिटाचा लाभ दिला जात आहे. त्याचबरोबर ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या ज्येष्ठ नागरिकांना ५० टक्के सवलत, तर ७५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या नागरिकांना एसटी प्रवास मोफत आहे.

मात्र, या सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी NCMC कार्डची सक्ती करण्याचा निर्णय एसटी महामंडळाने घेतला. १ सप्टेंबरपासून कार्ड नसलेल्या महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांना पूर्ण भाडे द्यावे लागेल, अशी व्यवस्था लागू करण्यात आली होती. प्रत्यक्ष अंमलबजावणी सुरू होताच तांत्रिक अडचणी, कार्ड उपलब्धतेचा प्रश्न आणि प्रवाशांमध्ये निर्माण झालेला संभ्रम यामुळे एसटीच्या नव्या व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले.

गौरी-गणपती उत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर राज्यभर मोठ्या प्रमाणात प्रवासी एसटीने प्रवास करतात. यामध्ये महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांची संख्या मोठी असते. अशा परिस्थितीत NCMC कार्ड नसल्यामुळे प्रवाशांची गैरसोय होऊ नये, यासाठी १ ऑक्टोबर किंवा १ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत मुदतवाढ देण्याचा विचार करावा, असे निर्देश आशिष शेलार यांनी दिले आहेत.

विशेष म्हणजे शासन निर्णयानुसार सवलतीचा लाभ घेण्यासाठी NCMC कार्डची सक्ती करण्यात आली असताना, आता मंत्र्यांच्या निर्देशामुळे या निर्णयाच्या अंमलबजावणीवरच प्रश्न निर्माण झाला आहे. त्यामुळे एसटी महामंडळ आता नेमका कोणता निर्णय घेते, याकडे महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि एसटी प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे.

दरम्यान, परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांच्या विभागातील निर्णयांबाबत यापूर्वीही राजकीय पातळीवर हस्तक्षेप आणि मतभेद पाहायला मिळाले आहेत. मराठी भाषा सक्तीच्या निर्णयानंतर आता NCMC कार्डच्या सक्तीवरूनही नवा वाद निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

एकूणच, १ सप्टेंबरपासून सुरू झालेल्या NCMC कार्ड सक्तीमुळे निर्माण झालेल्या गोंधळानंतर महिला प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. NCMC कार्ड नसले तरी ५० टक्के एसटी सवलत सुरू ठेवण्याच्या निर्देशांमुळे आता एसटी महामंडळाच्या अंतिम निर्णयाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.